In Nederland zijn eindexamenkandidaten geluksvogels. Zij kunnen tijdens de toetsingsperiode aan het eind van hun middelbare schooltijd altijd een beroep doen op een heuse vakbond voor scholieren. Waar in Europa kom je dat nu tegen? Examenopgaven onduidelijk? Dubbelzinnigheden in een tekst? Krakende stoelen, wiebelende tafels, boerende surveillanten? Met klachten kan de kandidaat te allen tijde terecht bij het LAKS.
Het Landelijk Aktie Komitee Scholieren springt dan meteen in de bres voor de gedupeerde leerling. Het bestuur neemt contact op met schooldirecties en examencommissies, wijst op gemaakte vergissingen, probeert normen te veranderen. Dit jaar onderhandelt het Komitee met de ‘grote’ bonden over de dreigende staking bij het streekvervoer. De buschauffeurs staken nu alleen buiten de spits om. De leerlingen kunnen gerust zijn, ze komen niet te laat op het examen. Je moet het in Nederland wel heel bont maken , wil je nog zakken voor je eindexamen.
Hoe anders ligt de zaak voor niet-genaturaliseerde examenkandidaten. Onze Russische vriendin heeft onlangs haar naturalisatietoets gedaan. Veel tijd om zich voor te bereiden had ze niet, want de examendata waren pas laat bekend. Aan het eind van de dag moest ze aantreden maar dat vond ze wel prettig, dan kon ze eerst nog even naar haar werk. Het examen duurde vier uur. De vaardigheden lezen, luisteren, schrijven en spreken werden achterelkaar getoetst met steeds vijf minuten pauze tussen de onderdelen. De kantine was gesloten en er was geen koffie- of frisautomaat. De verlichting in het lokaal knipperde en de luistertoets was slecht te verstaan. Maar een klacht indienen? Dat kwam niet in haar op. Bovendien kon het haar allemaal niet schelen, als ze maar geslaagd was.
Dat was ze niet. Haar spreekvaardigheid bleek niet voldoende. Verbazingwekkend vonden wij, want als ze iets kon, dan was het wel praten. In het Nederlands, ook al stoeide ze met de lidwoorden, vervoegde ze de werkwoorden niet en struikelde ze over de sch-klanken, Ze kon zich perfect redden. Toen haar man vorig jaar in het ziekenhuis lag met verbrijzelde voeten, overlegde zij met de specialist en de fysiotherapeut, regelde zij alle thuiszorg, uitkeringen en verzekeringen.
Ze kende de weg bij de Sociale Dienst, wist feilloos de juiste ambtenaren te tackelen. Meer ingeburgerd kan haast niet.
En nu is ze toch gezakt. De spreektoets was een examen met afbeeldingen op papier en vragen op een cassettebandje. De antwoorden moesten binnen een minuut ingesproken worden. Als je de plaatjes niet begreep, was je de klos.
Onze vriendin begreep veel plaatjes niet.
Toen ze haar examenbandjes wilde beluisteren om te horen waar ze de fout in was gegaan, bleek dat onmogelijk. Inzage in en beluisteren van gemaakte toetsen was niet toegestaan.
Over zes maanden mag ze in de herkansing, vijfenzeventig euro per onderdeel. Het paspoort weer op de lange baan. Voor haar springt niemand in de bres.
Categorie: examen, inburgering
